Sağlık Bilgileri
ALANYA CAN DİYALİZ
Hizmetlerimiz
ALANYA CAN DİYALİZ
BESLENME
Ayaktan Sürekli Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Diyet
Bu hastalarda kullanılan diyet, ana hatları ile hemodiyaliz hastalarındakine benzer.
Aşağıda sayılan noktalara dikkat edilmelidir:
1. Periton diyaliz sıvıları (diyalizat), glukoz (şeker) içerir. Söz konusu şekerin karın boşluğundan emilmesi ile hastalar fazla miktarda kalori alırlar. Onun için, kilo durumuna göre değişmek kaydı ile, bu hastaların ağızdan alması gereken gıda miktarı hemodiyaliz hastalarından genellikle daha azdır. Öte yandan, fazla miktarda kilo alan hastalardan sıvı çekilebilmesi için yüksek miktarda glikoz içeren bazı diyalizatların kullanılması gerekli olabilir. O nedenle, hastaların içtikleri sıvı miktarını çıkardıkları idrar miktarına göre ayarlamaları çok önemlidir. Bir gün önce çıkarılan idrar miktarına yaklaşık 500 cc. eklenmesi alınacak sıvı, su miktarı hakkında fikir verir.
2. Diyaliz sıvısı karında dolgunluk oluşturacağı için, hasta rahat yemek yiyemez ve yemek sonrasında da aşırı şişkinlikten yakınabilir. Bu nedenle, hasta yemeğe başlamadan önce diyalizatını boşaltmalı, yemekten sonraki ilk yarım saat içinde de yeni bir değişim yapmamalıdır. Yemeklerden sonra şişkinlik hissinden yakınan hastalar günde 3 öğün yerine, aynı miktarda yemeği 6 öğünde yiyebilirler.
3. Bazen diyalizata olan protein kayıpları hemodiyaliz hastalarının makinede kaybettiğinden daha fazla olabilir ve giderek artan bir zayıflık tablosu ortaya çıkabilir. Buna bağlı olarak, hastaların daha yüksek protein içeren diyetler kullanmaları gerekebilir. Karın zarı iltihabı (peritonit) geçiren hastalarda kayıp artacağı için bu miktar daha da artar. İştahsız hastalarda protein alımını olabildiğince artırabilmek amacıyla, öğünlerde önce proteinli gıdaları yemelidir. Böylece hasta fazla yemek yiyemez ise, diğer besin grupları eksik kalabilir, ancak protein ihtiyacı karşılanmış olur.
4. Su tuz ve potasyum, hemodiyalize giren hastalara göre genellikle daha serbest alınabilir. Hatta bazı hastalarda fazla miktarda potasyum kaybı ortaya çıktığı zaman sağlıklı insanlardan daha fazla potasyum alınması bile gerekli olabilir. Bu durumda diyette gerekli ayarlamalar yapılır. Bu hastalar için de sıvı yağların kullanılması daha sağlıklıdır.
ÖRNEK DİYET LİSTELERİ
Örnek Diyet Listeleri
Aşağıda, sizin için, günlük yemeklerinizin düzenlenmesinde yardımcı olabilecek değişik diyet örnekleri verilmiştir. Bu listeleri esas alarak ve değişim listelerini de kullanarak benzer miktarda besin elemanı (protein, karbonhidrat, yağ ve kalori) içeren farklı yemek listeleri düzenleyebilir ve değişik yemekler yiyebilirsiniz.
Listelerin hazırlanması aşamasında, kolaylık sağlaması bakımından, aşağıda belirtilen noktalara bir kez daha dikkatinizi çekelim.
Pratik ölçüler hakkında:
1. 1 kibrit kutusu kadar beyaz peynir yaklaşık 30 gr.’dır.
2. 1 kibrit kutusu büyüklüğünde köfte de yine yaklaşık 30 gr’dır.
3. 1 ince dilim ekmek 25 gr ağırlığındadır.
4. 1 porsiyon yemek 2 servis kaşığı veya 4 çorba (veya yemek) kaşığı miktarındadır.
5. 1 porsiyon meyve, meyve değişim listesinde bildirilen meyve miktarıdır.
Listede şekerli olarak içilebileceği belirtilen süt veya çayların içine 1 tane kesme şeker, veya 1 tatlı kaşığı toz şeker konulacağı varsayılmıştır. Daha tatlı çay içilmesi durumunda ya diğer karbonhidrat kaynaklarından kısıntı yapmalı veya şekere ilave olarak tadlandırıcı kullanmalıdır.
Şekersiz çay, ıhlamur, limon vb. içecekler (hastalığınız nedeniyle sıvı kısıtlanması söz konusu değilse) istenilen miktarda içilebilir.
Yemeklerin hazırlanması hakkında:
Listelerde birinci bölümde bir günde yenilecek toplam besin miktarı verilmiştir. Daha sonra değişim listelerinden yararlanılarak örnek bir yemek listesi yazılmıştır. Sizler de benzer şekilde çok farklı ve damak tadınıza uygun listeler hazırlayabilirsiniz.
Listelerde belirtilen herhangi bir sebze yemeğinin yerine değişim listesindeki bir başka sebze yemeğini (eşit porsiyon miktarında) koyabilirsiniz. Benzer şekilde, yine listelerde belirtilen herhangi bir meyvenin yerine eşit porsiyonda bir başka meyveyi koyabilirsiniz veya şeker ilavesi ile meyve tatlıları yapabilirsiniz. Bu konuda dikkat etmeniz gereken bir nokta sebze veya meyvelerin potasyum içerikleridir. Eğer potasyumunuz yüksek seyrediyorsa veya hekiminiz yüksek potasyumlu gıdalardan kaçınmanızı önerdiyse, değişimler sırasında bu tür gıdaları kullanmayınız.
Diyet listelerinin içeriklerinde belirtilen tuz miktarları, yemeğin hazırlanması sırasında içine hiç tuz konulmadığı ve tuzsuz ekmek yenildiği durumlar için geçerlidir. En iyisi, evlerde pişirilen yemeğe hiç tuz atılmaması ve sofraya oturunca herkesin ihtiyacı kadar tuzu kendi tabağında kullanmasıdır.
Aşırı tuzlu yenilmeyen evlerde bir porsiyon yemek içinde yaklaşık 1 ile 2 gr tuz vardır. Bazı hallerde hekiminiz normal tuzlu yemek yiyebileceğinizi de söyleyebilir.
Kalori kısıtlaması yapılan hastalar dahil, içine yağ koymamak şartı ile, tüm yemeklerinizde serbest miktarda salata yiyebilirsiniz. Bu salatalar, mevsimine göre, domates, salatalık, yeşil biber, havuç, turp, roka vb. içerebilir. Yukarıda belirtildiği üzere, salata hazırlarken dikkat etmeniz gerekli tek nokta sebzelerin potasyum içeriğidir. Salatanıza istediğiniz kadar limon sıkabilirsiniz.
Yemeklerinize ağız tadınıza uygun gelen şekilde karabiber, kırmızı biber, tarçın, kimyon vb. baharatları serbestçe katabilirsiniz.
